Март ба Монгол эмэгтэйчүүд

Ж.Номин
2025-03-07

Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдрийг өмнө нь олон улсын ажилчин эмэгтэйчүүдийн өдөр хэмээн нэрлэдэг байжээ. Анх 1910 онд олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдрийг бий болгох санаачилгыг Германы социалист үзэлтэй эмэгтэй Клара Цеткин гаргасан гэж үздэг. Эмэгтэйчүүдийн эрх гэдэг нь хүний эрх юм. Энэ нь ямар нэгэн тусдаа ойлголт биш бөгөөд харин хүний эрхийг тэгш эдлэх боломжоор хангах талаарх ойлголт юм.

Монгол эмэгтэйчүүдийн тухай баримтууд 

  • Монгол эмэгтэйн дундаж өндөр 157.7 см биеийн дундаж жин нь 59.4 кг 
  • Монгол улсын нийт хүн амын 51 хувь нь буюу 1,8 сая нь эмэгтэйчүүд 
  • Монгол улсын эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт 76,6 
  • Анхны гэрлэлтийн нас 26,7
  • Хамгийн өндөр настай эмэгтэй 108
  • Монгол улсад 47,430 хөгжлийн бэрхшээлтэй эмэгтэй бий

Хамгийн түгээмэл нэр

  •  Хулан 
  •  Мишээл
  •  Номин-Эрдэнэ

Хамгийн урт нэр 

  • Мариамкристинаэнэрэлсайхан
  • Үехэеидоржсүрэнцэнмягмар
  • Гангантогосөлзийбаясгалан

Сонирхолтой нэрс 

  • Сарнай 2370 хүн 
  • Март 1002 хүн 
  • Цэцэг 337 хүн 
  • Марта 144 хүн 
  • Гоо 34 хүн 
  • Гуа 6 хүн 
  • Үзэсгэлэнт 5 хүн
  • Бүсгүй 1 хүн 
  • Мартыннайман 1 хүн 

Эмэгтэйчүүдийн боловсрол ба хөдөлмөр эрхлэлт

  • СӨБ 49%
  • ЕБС 50%
  • Текникийн мэргэжлийн 35%
  • Их дээд сургуульд 61%
  • Эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр эрхлэлт 51.1%
  • ААН-ийн удирдах албан тушаалд 42.3%-тай ажилладаг
  • Хувиараа хөдөлмөр эрхлэлт 44.2%

Дундаж цалин 

  • Эрэгтэй 2,8 сая төгрөг
  • Эмэгтэй 2,2 сая төгрөг

2020 оны байдлаар эмэгтэйчүүдийн гэр бүлийн байдал

  • Монгол улсад огт гэрлээгүй гэрлэх насны 312,484 эмэгтэй 
  • Гэр бүлтэй 669,819
  • Гэрлэлтээ цуцлуулсан 31.212
  • Бэлэвсэн 99,006 байна.

Эмэгтэйчүүд дунджаар 26.7 насандаа, эрэгтэйчүүд 28.6 насандаа анх гэр бүл болж байна.

Эмэгтэйчүүдийн гэрлэлт

Нийт хүн ам дахь эмэгтэйчүүдийн боловсролын түвшин эрэгтэйчүүдийнхээс өндөр болсны улмаас боловсролтой эмэгтэйчүүдийн дийлэнх нь өөрөөсөө боловсролын түвшин зөрүүтэй эрэгтэйтэй гэр бүл болсон байна. Тухайлбал,

  • 20-34 насны докторын зэрэгтэй эмэгтэйчүүдийн 93.4 хувь,
  • магистрын зэрэгтэй эмэгтэйчүүдийн 85.1 хувь,
  • техник мэргэжлийн боловсролтой эмэгтэйчүүдийн 63.5 хувь нь өөрөөсөө боловсролын түвшин БАГА эрэгтэйтэй гэрлэжээ.

Шийдвэр гаргах түвшинд эмэгтэйчүүд

  • УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн үр дүнд 32 эмэгтэй гишүүн сонгогдож, Парламентад эмэгтэйчүүдийн эзлэх хувь 25.4 болсон нь Азийн дундаж 21.2 хувиас давж,  Дэлхийн дундаж болох 26.9 хувь руу дөхжээ.
  • Монголд анх удаа аймгийн Засаг даргаар эмэгтэй хүн томилогдсон нь Ховд аймгийн Засаг дарга асан Э.Болормаа.
  • Эмэгтэй хүн удирдах ажил эрхэлж чадна гэдэгт үл итгэх хандлага 2021 онд 16.7 хувь байснаа 2024 онд 14.2 хувь, манлайлагч гэдэгт итгэхгүй байх хандлага 2021 онд 18.3 хувь, 2024 онд 10.4 хувь болж тус тус буурсан байна.

Эх сурвалж: 1200 хүнийг хамруулсан “Шийдвэр гаргах түвшин дэх эмэгтэйчүүдийн оролцооны талаарх олон нийтийн төсөөллийн судалгаа-II”

Орон нутаг дахь эмэгтэйчүүдийн байдал 

  • Манай улсын нийт хүн амын 19.4 хувь буюу тавны нэг нь малчин өрхөд амьдарч, ажиллах хүчний 26.7 (дөрөвний нэг) хувийг малчид бүрдүүлж байна.
  • Залуу малчин эмэгтэйчүүдийн бүрэн дунд (61.3 хувь) болон дээд (15.5 хувь) боловсролын түвшин дээшилсэн.
  • Харин хөвгүүдийн боловсролын түвшин буурах (57.3 хувь) хандлагатай байгаа нь хөвгүүд сургуульд суухгүй ч ажил амьдралаа зохицуулаад явчихна, охиноо боловсролтой болгоно гэсэн эцэг эхчүүдийн жендерийн хэвшмэл ойлголттой шууд холбоотой байна.

Эмэгтэйчүүдийн бизнес эрхлэлт

  • Монголын ТОП 100 аж ахуйн нэгжийн 27 нь буюу 27 хувь нь эмэгтэй захиралтай.
  • Нийт аж ахуйн нэгжийн 28.9 хувь нь өмчийн эзэмшлээрээ эмэгтэй бизнес эрхлэгчдэд хамаарч байна.
  • Идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байгаа аж ахуйн нэгжүүдийн 31.2 хувь нь эмэгтэйчүүдийн эзэмшилтэй.

Сэтгэгдэл үлдээх

Newsletter Subscribe