Мохошгүй Монгол аав СЭТЭВИЙН ШААРИЙБУУ

.Graph
2025-03-18

Сэтэвийн Шаарийбуу гуай бол Монгол Улсын гавьяат багш. Гэхдээ түүнийг монгол түмэн Малайзад амиа алдсан Ш.Алтантуяа агсны аав гэдгээр нь сайн мэднэ. 

С.Шаарийбуу нь 1950 онд Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын нутагт малчин ард Сэтэвийн дөрөв дэх хүү болж төржээ. Тэрээр 1965-1968 онд Архангай аймгийн Багшийн сургуульд суралцаж, Говь-Алтайн 1-р арван жилийн сургуулиас ажлын гараагаа эхэлсэн. Үргэлжлүүлэн 1972-1976 онд шугам зураг, техник хөдөлмөрийн багшийн мэргэжлийг тэр үеийн үнэлгээгээр “улаан дипломтой” төгссөн гэдэг. Социалист нийгмийн үед төр засгаас өгсөн даалгаврыг үргэлж давуулан биелүүлдэг байсан түүний хувьд 1980 онд Улаанбаатар хотод шинээр байгуулагдсан “Хөнгөн хүнсний аж үйлдвэрийн техникум”-д орлогч захирлаар томилогдож, хичээлийн байр ч үгүй хоосон талбай дээр сургууль байгуулж байсан нэгэн. 

1984 онд тэр үеийн ЗХУ-д бэлтгэгдэж байсан Белые-Воды, Чимкент, Ленинград хотуудад орчуулагч, хүмүүжүүлэгч багшаар ажиллажээ. Хамгийн сонирхолтой нь, тэрээр Зөвлөлт холбоот улсаас “Гал унтраагч” хэмээх шагнал хүртэж байсан. Учир нь, түүнийг сурлага, сахилгаар асуудалтай газруудад томилон ажиллуулахад үргэлж асуудлыг шийддэг байсантай холбоотой юм.

Ийнхүү Зөвлөлт холбоот улсаас ирж, 1990-1998 онд ерөнхий боловсролын сургуулиудад багшилж байгаад, 1998 онд МУИС-ийн дэргэдэх сургалт мэдээллийн “Авай” телестудийн захирал, МУИС-ийн зөвлөх профессор болсон. 

Тэрээр “А” үсэг зааснаас эхлээд тусгай мэргэжил, дээд боловсрол эзэмшүүлсэн мянгаар тоологдох шавьтай. Эрдэм мэдлэгийнхээ үр шимийг ард түмэндээ байнга түгээж 5000 гаруй хүнд Сэтгэл судлалын сургалт, лекц, уулзалт хийж, 400 гаруй удаа хувь хүн, гэр бүлд сэтгэл зүйн зөвөлгөөг өгсөн байна. Түүний хөдөлмөрийн нэг хэсэг нь баримтат кино бүтээх ажил байдаг. Сүүлийн хориод жилийн хугацаанд Монголын түүх, соёлын цуврал, эрдэмтдийн хөрөг, зэрэг баримтат кинонууд олныг бүтээсэн талаар Мэдээллийн технологийн хөгжил, түүхэн замнал, дурсамж номд дурдсан байна.

Түүний охин Ш.Алтантуяагийн амь насыг 2006 оны 10 дугаар сарын 19-ний өдөр хоёр этгээд буудан хөнөөж, цэргийн зориулалттай тэсрэх бөмбөг ашиглан цогцсыг нь дэлбэлсэн байдаг. Ш.Алтантуяагийн хэрэгт Малайзын Засгийн газар, тэр дундаа тухайн үеийн Ерөнхий сайдын орлогч Нажиб Разак, түүний зөвлөх Абдул Разак Багинда нарыг холбоотой гэж үзсэн бөгөөд хэргийг тэдний захиалгаар цагдаагийн 2 албан хаагч гүйцэтгэсэн байна.

Ийнхүү 2007 оноос хойш тус хэргийн шүүх хурал үргэлжилж, 2008 оны аравдугаар сарын 26-нд Абдул Разак Багиндаг буруугүй хэмээн үзэж суллажээ. Ийнхүү Багиндаг цагаатгаж, хэргийг үйлдсэн хоёр цагдаа болох Азила, Азхар нарын шүүх хурал цааш үргэлжлэх болсон юм. Ингээд 159 хоног үргэлжилсэн шүүх хуралдааны ард Азила, Азхар хоёрыг аллагад буруутган, цаазын ял оноох шийдвэр гарсан бөгөөд тэд давж заалдах хүсэлт гаргасан байдаг.

2013, 2014 онд хэрэгтнүүдийн давж заалдах хүсэлтийг хэлэлцэж тэдний цаазын ялыг хорих ялаар өөрчилсөн. 2015 онд Малайзын Дээд шүүхээс ялыг нь хэвээр үлдээх шийдвэр гаргах үед Азила ганцаараа шүүхийн шийдвэрийг сонсож байсан бөгөөд хэргийг хамтран үйлдсэн Азхар батлан даалтаар суллагдах үедээ Австрали улс руу оргон зайлсан юм. Түүнийг Австралийн Сиднейгийн Виллавудын цагаачдын хорих газарт хорьсон бөгөөд Малайз руу шилжүүлэн авах хүсэлтүүд зориудаар удааширчээ.

2018 онд Малайзын Засгийн газар солигдсоны дараа С.Шаарийбуу тус улсын шинэ Ерөнхий прокурортой уулзаж, охиныхоо аллагын хэргийг дахин мөрдүүлэх хүсэлтэйгээ илэрхийлсэн. 2019 онд хэргийг үйлдсэн Азила хорих ангиас “Багинда Ш.Алтантуяаг хөнөөх хэргийг захиалсан” хэмээн хэлжээ. Ингэхдээ Багинда тэдэнд Ш.Алтантуяаг Оросын тагнуул бөгөөд улсад аюул учруулах хүн хэмээн устгуулах даалгавар өгсөн хэмээн мэдүүлж, дахин шүүх хурал товлуулж, хэрэгт холбогдох шинэ нотлох баримт гаргах хүсэлт өгсөн байдаг. Харин Багинда үүний хариуд өөрийнхөө амийг аврахын тулд өгсөн мэдүүлэг хэмээн няцаасан юм. Ингээд 2020 онд Азилагийн хүсэлтээр шүүх хуралдаан дахин явуулахаар товлосон.

Хэрэг улам ээдрээтэй болох тусам тэр ээдрээг С.Шаарийбуу гуай мөшгөсөөр, хоёр өмгөөлөгчтэйгөө Малайз, Монголын хооронд цуцалтгүй явсаар байв.

2022 онд Малайзын Дээд шүүхээс талийгаач Шаарийбуугийн Алтантуяагийн ар гэрт 5 сая рингит буюу 1.13 сая ам.долларын нөхөн төлбөр олгох шийдвэр гаргасан. Харин өнөөг хэр Малайзын Засгийн газар энэ хохирлыг барагдуулаагүй. Ингээд өнгөрсөн хоёрдугаар сард Малайзын Дээд шүүх Ш.Алтантуяагийн гэр бүлд учирсан хохирлыг 30 хоногийн дотор барагдуулах ёстой гэж шийдвэрлэсэн ч Малайзын Засгийн газар давж заалдаад байгаа юм. Давж заалдах шатны шүүх хурал 2025 оны 5 дугаар сарын 19-нд товлогдсон бөгөөд С.Шаарийбуугийн талд шүүхийн шийдвэр гарвал Малайзын Засгийн газар нөхөн төлбөрөө олгох ёстой.

Охиноо бусдын гарт зэрлэгээр хөнөөлгөсөн С.Шаарийбуу энэ ээдрээтэй бүх шатны шүүх хуралдаанд оролцож, хувиараа өмгөөлөгч хөлслөн охиныхоо хэргийн араас өнөөдрийг хүртэл явсаар байна. Хэргийн араас явахаас гадна талийгаачийн хоёр хүүг хүний зэрэгтэй хүн болгох гэж чадлаараа зүтгэсэн нэгэн. Охиных нь бага хүү төрөлхийн тархи, нуруу нугасны саажилттай төрсөн бөгөөд хөгжлийн бэрхшээлтэй зээгээ асрахын хажуугаар 18 жилийн турш шүүх хурлын шийдвэрийг үнэн зөвөөр гаргуулах гэж тэмцсээр иржээ. Харамсалтай нь түүний бага зээ 2017 онд 15 настайдаа бурхан болсон аж. Түүнчлэн дээр өгүүлснээр С.Шаарийбуу гуай шүүх хурал, ар гэр, зээ хөвгүүдийнхээ төлөө явахаас гадна монголын боловсролын салбарт насаараа зүтгэснийг дахин онцолж байна.

Тэр гагцхүү охиныхоо хэргийг үнэн мөнөөр шийдүүлж, гэмт этгээдүүдэд тохирсон шийтгэлийг нь ногдуулж, “Уучлаарай” гэдэг ганцхан үгийг л сонсох гэж энэ олон жил хоёр улсын хооронд хөлөө эргэтэл гүйсэн Монгол аав байгаад зогсохгүй Монголын боловсролын салбарт насаараа зүтгэж, улсынхаа түүх соёл, шинжлэх ухааны хөгжлийг сурталчлахад хүч хөдөлмөрөө зориулж яваа эрдэмтэн, сурган хүмүүжүүлэгч. 

Тэрээр манай сайтад мэдээлэл өгөхдөө “Би охиныхоо хэргийг шийдүүлэхээр 18 жил явахдаа өөрийгөө ломбардад тавихаас бусдыг хийлээ. Шантрах талаар огт бодож байгаагүй. Шантрах байсан бол эхлүүлэхгүй байх байсан. Ганцхан миний эсрэг бүтэн улс тогтолцоо ажиллаж байна шүү дээ. Миний тэмцэл эхнээсээ мөнгө байгаагүй. Уучлаарай гэдэг үгийг л сонсох гэсэн юм. Мэдээж энэ олон жил явсных Малайзын Засгийн газрыг шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээсэй гэж хүсэж байна. Хэргийг бүрэн шийдэгдтэл явах болно” гэсэн юм. 

Түүний боловсролын салбарт оруулсан хөдөлмөр бүтээлийг төр засгаар үнэлүүлье хэмээн 2023 он хүртэл Гавъяат багш шагналд 4 удаа тодорхойлсон ч авч чадаагүй юм. Харин 2024 онд дахин тодорхойлоход Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Гавьяат багш цолыг олгосон билээ. 

Сэтгэгдэл үлдээх

Newsletter Subscribe