Монголын үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 113 жилийн ой тохиож байна.

1913 оны гуравдугаар сарын 6-нд Нийслэл хүрээнд “Шинэ толь хэмээх бичиг” сонины анхны дугаар хэвлэгдсэнээр Монголын орчин үеийн сэтгүүл зүйн суурь тавигдсан билээ.

“Шинэ толь хэмээх бичиг” нь монгол бичгээр хэвлэгддэг, нийгэм, соёл, боловсрол, шинжлэх ухааны мэдлэгийг түгээх зорилготой тогтмол хэвлэл байв.

Энэхүү хэвлэлийг санаачлан эрхлэн гаргах үйлсэд нэрт эрдэмтэн, соён гэгээрүүлэгч Жамсрангийн Цэвээн чухал үүрэг гүйцэтгэсэн гэж судлаачид үздэг.

Эрдэмтэн Жамсрангийн Цэвээн тухайн үеийн Монголын соён гэгээрлийн хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцож, шинжлэх ухаан, түүх, хэл шинжлэл, сэтгүүл зүйн салбарт үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хүн юм. Монголын нийгэмд шинэ мэдлэг, мэдээллийг түгээх, соёл боловсролыг дээшлүүлэх зорилгоор хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг хөгжүүлэхийг дэмжиж байв.

1913 онд эхэлсэн Монголын үндэсний сэтгүүл зүй өдгөө хэвлэл, радио, телевиз, цахим мэдээллийн хэрэгслүүдийг хамарсан өргөн хүрээтэй салбар болон хөгжиж, олон нийтийн мэдээлэл авах эрхийг хангах, нийгмийн дуу хоолой болох чухал үүргийг гүйцэтгэсээр байна.

Үүнээс хойш Монголын сэтгүүл зүй улс төр, нийгмийн өөрчлөлтүүдтэй хамт хөгжиж, хэвлэл, радио, телевиз, улмаар цахим мэдээллийн хэрэгслүүдийг хамарсан өргөн хүрээтэй салбар болон өргөжсөн байна.