Манай сурвалжлах баг Оюу толгойн уурхайн үйл ажиллагаатай танилцахын хажуугаар хот болон хөгжиж буй Ханбогд сумын хөгжил, дэвшилтэй танилцлаа. 

Газарзүйн байршлаар авч үзвэл Ханбогд сум нь Өмнөговь аймагтаа стратегийн ач холбогдол бүхий хөгжлийг тодорхойлох сум юм. Учир нь сумын нутаг дэвсгэрт Оюутолгойн орд, түүнчлэн зүүн хойд талдаа Цагаан суваргын алт, зэсийн орд, зүүн тийшээгээ Хармагтайн орд, хойд талдаа Цогтцэцийн Тавантолгойн уурхай гээд Монгол орны томоохон хөрөнгө оруулагч, төсөв санхүү бүрдүүлэгч уул уурхайнуудын төв хэсэгт нь байрладаг сум юм. 

Тус сумын өрхийн орлогын эх үүсвэрийн 31 хувийг Оюутолгой, 25 хувийг мал аж ахуй, 14 хувийг өрхийн үйлдвэрлэл хангадаг аж. (ikon.mn) Мөн Ханбогд Өмнөговь аймгийнхаа төсвийн орлогын тал хувийг дангаараа бүрдүүлж байна. 

2024 оны байдлаар тус сумын суурин хүн амын тоо 9533 байсан бол уул уурхайн төсөл, үйлдвэрлэл хөгжсөнтэй холбоотойгоор хөдөлгөөнт хүн амын тоо 20,000-25,000-д хүрсэн аж. 

2011 оноос хойш 2024 он хүртэл тус сумын суурин хүн амын тоо бараг хоёр дахин өсжээ. Харин өрхийн тоо 2023 он гэхэд 26 хувиар өссөн байна. Ингээд л алтны дэргэдэх гууль шарлаж байна гээд байгаа юм. 

Ханбогд сумын оршин суугч Б.М:

• Манай гэр бүл Өмнөговийн Манлай сумаас Ханбогдод ирээд 10-аад жил болж байна. Миний хувьд анх Улаанбаатараас Оюу толгойн уурхайн хүнсийг зөөдөг байлаа. Харин одоо хувиараа сумандаа тээврийн үйлчилгээ үзүүлж байна. Хөгжлийн хувьд хэлүүлэлтгүй хараад л мэдэж байгаа байлгүй дээ та бүхэн. Сүүлийн хэдэн жил буюу ковидоос хойш маш их бүтээн байгуулалт хийгдлээ. Байгалийн баялгийн үр өгөөж гэж үнэхээр сайхан юм. Сумын айл өрх бүрд байгалийн баялгийн өгөөж бодитой хүрч байгаа гэж бодож байна. Наад зах нь ажлын байрнаас эхлээд асар олон айлын амьдралыг залгуулж байна гэж боддог доо. Цаашдаа ч уурхайгаа түшиглэж амьдрах бодолтой байгаа.

Ханбогд сумын оршин суугч Ц.С: 

• Анх 2012 онд гэр бүлээрээ нүүж ирж байлаа. Тухайн үедээ уурхайн ажилчдын хувцас үйлдвэрлэдэг хувийн оёдлын компанид ажиллаж байсан. Түүнээс хойш хоёр охиноо төрүүлээд гэрийн эзэгтэйн ажлаа хийж байгаа. Хэдийгээр төрсөн нутаг маань Манлай сум ч амьдралын ихэнх үе Ханбогд сумтай холбоотой. Орон гэр, үр хүүхэд гээд бүх зүйл маань энэ сумаас л эхэлж байлаа. Сүүлийн жилүүдэд хөгжил нь улам нэмэгдсээр л байна. Сургууль, цэцэрлэгийн байгууламж гээд манайх шиг том бүтээн байгуулалттай сум ховор байх гэж бодож байна. Одоо гурав дахь шинэ цэцэрлэг, дөрөв дэх шинэ сургуулийн ажил явагдаж байгаа. Жижигхэн бизнес эхлүүлээд явсан ч үнэхээр боломжийн сайхан газар даа. 

Ханбогдын хөгжлийн хурдасгуур Оюу толгойн сангаар тус сумыг ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу богино хугацаанд хөгжүүлэх зорилготой юм. Төлөвлөгөөг талууд 2022 онд баталж, нийгэм, бизнес, дэд бүтцийн чиглэлийн ажлыг дэмжих зорилгоор таван жилийн хугацаатай 50 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийв.

Энэ удаа бид тус сангийн хүрээнд хийсэн томоохон бүтээн байгуулалтын нэг болох Ханбогд сумын спорт цогцолбортой танилцсан юм. 

Спорт цогцолборын ажил 2025 онд эрчимтэй эхэлж, энэ намар буюу 10 дугаар сард бүрэн ашиглалтад орох төлөвтэй байгаа аж.Цогцолбор 5500 орчим м2 талбайтай бөгөөд бөхийн заал, спорт заал, усан бассейн, фитнессийн заал зэргийг багтаажээ.

Ханбогдын хөгжлийн хурдасгуур Оюу толгойн сангийн Ерөнхий зөвлөх Б.Бурмаа олон нийтийн спорт, амралтын огцолборын тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахын тулд багадаа 20 хүн ажиллах шаардлагатай хэмээж байлаа. Иймд мэргэжлийн баг хамт олныг бүрдүүлж, ажлын байрыг дэмжих зорилгоор хурдасгуур сан болон орон нутгийн төлөөлөл МУБИС-ийн харьяа Биеийн тамирын сургуультай хамтран ажиллах хэлэлцээний шатандаа явж байгаа аж.

Ханбогд сумын засаг дарга М.Цэвээнравдан:

• Төсвийн хөрөнгөөр бид тодорхой хэмжээний ажлууд болох орон сууц, барилга байгууламж, сургууль, цэцэрлэг зэрэг ажлууд хийж байна. Бид бүхэн энэ ондоо багтаад дөрөв дэх шинэ цэцэрлэгээ нээх гэж байна. Мөн 960 хүүхдийн багтаамжтай сургуулийг 11 дүгээр сард хүлээж авах гэж байна. Манай сум зөвхөн орон нутгийн төсвөөс гадна сангуудаар дамжуулан олон ажил хийж байна. Ханбогдын хөгжлийн хурдасгуур сангийн хүрээнд км  замыг өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд хийж гүйцэтгэсэн. Энэ зам баригдсанаар манай сум төвдөө нийт 26 орчим километр хатуу хучилттай авто замтай болсон. Бид “Оюу толгой” компанитай харилцан ярилцаж, сумын ирээдүйн бодлого төлөвлөлтөө гаргаж байгаа.